Samara > Blog > Community

De kracht van het informele

ze kwamen als bijen naar de honing
ze kwamen als bijen naar de honing

Wanneer we spelenderwijs, toevallig, in de wandelgangen iets wijzer worden, dan noemen we dit vaak geen leren. Onze concepten over leren zijn gevormd in de eigen onderwijshistorie. We zijn naar de kleuterklas geweest en de lagere school, het middelbaar en wellicht nog een vervolgopleiding. Ookal is de lagere school al jaren verandert in de basisschool. Het blijft in de volksmond hardnekkig aanwezig. Net zo hardnekkig als het idee dat leren alleen kan plaatsvinden in een klaslokaal met een leraar en met lesstof. Dat de lesstof niet meer in een boek staat maar op een tablet, dat kan er nog wel in. Dat een leraar niet altijd meer uitlegt en opdrachten geeft, ook, maar niet te vaak alstublieft. Anders raken we in de war. Zijn onze concepten niet meer waar en moeten we andere concepten over leren aanmaken. Dat is ingewikkeld omdat deze zo diep verankerd zitten.

Toevallig, even by-the-way leren is “informeel leren”. Onderzoeken laten zien dat dit leren veel dieper verankerd in het brein, dan het leren in een formele setting. Ik vond er vandaag een mooie infographic over. Het mooiste staat onderaan: Hoe kan je zorgen dat de werkplek een boost geeft aan informeel leren. Zorg dat mensen elkaar kunnen vinden en van elkaar weten wat de knowhow is van de ander. Onderliggend aan dit soort middelen die het weten vergroten, ligt een sfeer waarin het logisch is dat je elkaar aanschiet. Een sfeer waarin je geen “je stoort me” gezichten krijgt, of “weet jij dat niet!?” en “dat staat op de portal, zoek het zelf op”. Een sfeer waarin koffie met elkaar drinken als net zo waardevol wordt gezien, als een uur met een koptelefoon op een stuk kunnen schrijven of een half uur al je telefoontjes en mail wegwerken.

De vraag die ik me dan stel, is “Hoe verwerk je dit informele leren in het onderwijs?” Het concept dat leren alleen maar leren is als je in een klas zit…. Dat moet dus steeds ontkracht worden. Dit kan door elke keer expliciet te maken, wat  in een situatie geleerd is en dat dit ook leren is. Naast  misconcepties eruit halen, gaat het ook om het verweven van informele momenten in een dag en een curriculum. Dus momenten laten vallen in het rooster, waarop docenten rondlopen en beschikbaar zijn en ook kunnen zijn. In de fysieke ruimte kan dit  gecreëerd worden door “leerplaza’s” te maken waar het zoemt en buzzt (om in de bijen-analogie te blijven). Het is mogelijk om in een onderwijssetting informeel leren echt een plek te geven. Bewustwording en expliciet maken zijn de ingangen naar de rijkelijke honing…..van het echte weten 😉

Informeel leren

De Denkende Doener

tanja denkende doener

“Elke woensdag organiseer ik pizzasessies. Met 15 jongeren om tafel, pizza eten en benen omhoog. Tijdens zo’n sessie zei een jongen:”Ze zeggen wel steeds sexy dat wij MBO’ers de gouden handjes zijn, maar eigenlijk vind ik dat best een belediging.” Zo begon Tanja Jadnanansing, pvda kamerlid en woordvoerder MBO, haar verhaal. “Toen ik woordvoerder HBO was, waren er journalisten genoeg die met mij wilden praten, en nu, moet ik ze erbij slepen. Het MBO heeft een imagoboost nodig. En zo startte ze haar “Denkende Doener Toer”.

Het filmpje met het hele verhaal vind je hier:

Haar enthousiasme werkt aanstekelijk, haar werkwijze inspirerend. Ik liep mee naar buiten en we maakten mooie foto’s van ons met de fiets en het EYE op de achtergrond. Zij ging door naar de volgende zaal toehoorders en ik naar de volgende sessie. Dit krijgt nog wel een staartje vonden we, het associate degree natuurlijk! Daar gaan we elkaar nog over spreken. Wie weet een mooi werkbezoek bij de Rotterdam Academy en AD Ondernemen. Dat ondernemen daar wilde ze ook nog iets mee, niet saai als vak in het curriculum maar hoe krijg je het in het DNA. Dan moet ze zeker langs bij AD Ondernemen in Rotterdam daar zit het in het bloed, de aderen en het DNA. Ondernemers zijn docenten, docenten zijn ondernemers, studenten zijn ondernemers en met zijn allen bouwen ze daar aan een echte leergemeenschap. Wordt vervolgd..

Hoe echt is echt?

IK blogDe dag begint al goed. We zijn met een groep twitteraars en bloggers bij elkaar. Rhea, Olaf en Peter. Straks begint hier in Eye het onderwijsfestival en worden we ondergedompeld. Nu is het nog stil en horen we alleen de schoonmaakmachines zoemen. We kijken naar het programma. Zullen we de boel verdelen? Wie gaat waarheen? De een zegt “wat eten we vandaag” en de ander zegt “ik ga naar China”. Dat zijn dus twee workshops waar we heen kunnen. Het is wel duidelijk dat we allemaal associatieve geesten hebben. Stel dat je echt nu naar China zou gaan. Hoe snel zou dat kunnen, hoe laat gaat de eerste trein….

Dan gaat het gesprek de andere kant op. We verkennen de toekomst nu al. Hoe lang zal het nog duren voordat we echt kunnen teleporteren? 100 jaar, 200 jaar? “Waarom zou je teleporteren als je al je zintuigen die kant op kan sturen? Kan je zelf gewoon veilig en warm in je eigen coconnetje blijven.” “Een beetje Matrixstijl klinkt dat wel.” “Materie omzetten naar materie is best ingewikkeld en misschien willen we dat ook wel niet.” “Of we maken gewoon een simulatie van China en gaan daar met onze 3-D ervaring in.”

Eigenlijk precies zoals we de discussies nu voeren bij Commerciële economie van de Hogeschool Rotterdam. We gaan in communities werken waarin bedrijfsleven, student, docent en alumni een hecht netwerk vormen. We worden een clubbie met zijn allen. Hoe geef je die samenwerking vorm en laat je studenten onderdompelen in het echte leven van de commercieel econonoom? We werken met gave spellen waar je als student je waant in de wereld van een grote corporate company en je hebt een opdracht. Dat lijkt op het idee van China namaken en dan zo echt dat je het beleeft. Echt beleven dat willen we ook. Dus aan het einde van het eerste jaar gaan ze al meteen op stage, instant onderdompeling, niet nog 2 jaar wachten tot er genoeg theorie in je koppie zit.

En zo brainstormen we door.

Hoe echt is echt? ZIntuigelijk echt? Fysiek echt?

Marinka Kuijpers zegt: “kiezen voor een studie, kan pas als je het echt ervaart”. Dan is nu dus echt de vraag, hoe echt is echt…..