Samara > Blog > Geen categorie

De kracht van het informele

ze kwamen als bijen naar de honing
ze kwamen als bijen naar de honing

Wanneer we spelenderwijs, toevallig, in de wandelgangen iets wijzer worden, dan noemen we dit vaak geen leren. Onze concepten over leren zijn gevormd in de eigen onderwijshistorie. We zijn naar de kleuterklas geweest en de lagere school, het middelbaar en wellicht nog een vervolgopleiding. Ookal is de lagere school al jaren verandert in de basisschool. Het blijft in de volksmond hardnekkig aanwezig. Net zo hardnekkig als het idee dat leren alleen kan plaatsvinden in een klaslokaal met een leraar en met lesstof. Dat de lesstof niet meer in een boek staat maar op een tablet, dat kan er nog wel in. Dat een leraar niet altijd meer uitlegt en opdrachten geeft, ook, maar niet te vaak alstublieft. Anders raken we in de war. Zijn onze concepten niet meer waar en moeten we andere concepten over leren aanmaken. Dat is ingewikkeld omdat deze zo diep verankerd zitten.

Toevallig, even by-the-way leren is “informeel leren”. Onderzoeken laten zien dat dit leren veel dieper verankerd in het brein, dan het leren in een formele setting. Ik vond er vandaag een mooie infographic over. Het mooiste staat onderaan: Hoe kan je zorgen dat de werkplek een boost geeft aan informeel leren. Zorg dat mensen elkaar kunnen vinden en van elkaar weten wat de knowhow is van de ander. Onderliggend aan dit soort middelen die het weten vergroten, ligt een sfeer waarin het logisch is dat je elkaar aanschiet. Een sfeer waarin je geen “je stoort me” gezichten krijgt, of “weet jij dat niet!?” en “dat staat op de portal, zoek het zelf op”. Een sfeer waarin koffie met elkaar drinken als net zo waardevol wordt gezien, als een uur met een koptelefoon op een stuk kunnen schrijven of een half uur al je telefoontjes en mail wegwerken.

De vraag die ik me dan stel, is “Hoe verwerk je dit informele leren in het onderwijs?” Het concept dat leren alleen maar leren is als je in een klas zit…. Dat moet dus steeds ontkracht worden. Dit kan door elke keer expliciet te maken, wat  in een situatie geleerd is en dat dit ook leren is. Naast  misconcepties eruit halen, gaat het ook om het verweven van informele momenten in een dag en een curriculum. Dus momenten laten vallen in het rooster, waarop docenten rondlopen en beschikbaar zijn en ook kunnen zijn. In de fysieke ruimte kan dit  gecreëerd worden door “leerplaza’s” te maken waar het zoemt en buzzt (om in de bijen-analogie te blijven). Het is mogelijk om in een onderwijssetting informeel leren echt een plek te geven. Bewustwording en expliciet maken zijn de ingangen naar de rijkelijke honing…..van het echte weten 😉

Informeel leren